Armoede houdt niet op bij gemeentegrens


Grip wil instelling naar Katwijk halen

Stichting Sun helpt

mensen in nood

 

Als alle loketten voor de armste inwoners van Leiden gesloten blijven, is er nog de Stichting Urgente Noden: SUN Leiden. De professionele organisatie is in staat om al binnen 24 uur eenmalig een bedrag van maximaal 750 euro over te maken. ,,Het kan net dat zetje zijn om te voorkomen dat iemand verder wegzakt in de problemen’’, vertellen voorzitter Wilbert Bots en coördinator Hennie Korthof aan de vooravond van hun 10-jarig bestaan in het Leidsch Dagblad. Scheidend coördinator Gert Verhoeff vindt het een goed idee SUN naar Katwijk te halen.

Armoede houdt niet op bij de gemeentegrens. SUN Leiden krijgt jaarlijks tientallen aanvragen voor noodhulp binnen voor inwoners van Leiderdorp, Oegstgeest, Voorschoten en Zoeterwoude of van verder uit de regio. Want daar is geen SUN-afdeling. De lat om ook voor hen noodhulp te verlenen, ligt hoger. ,,Deze gemeenten dragen immers niet bij aan onze
organisatiekosten’’, zegt Hennie Korthof. ,,We verwijzen ze daarom wel door naar charitatieve organisaties in de eigen woonplaats, zoals de kerken. We maken ook uitzonderingen, hoor. Soms
bieden wel noodhulp aan iemand van buiten, bijvoorbeeld omdat de wortels in Leiden liggen.’’In de Leidse regio heeft SUN alleen een bureau in Leiden. In Katwijk en de Bollenstreek, Noordwijk
wordt eraan gewerkt. In totaal telt SUN Nederland 26 afdelingen.

Armoede: het kan iedereen overkomen, zegt voorzitter Wilbert Bots. En de minima lopen het grootste risico. ,,De laatste tijd zien we steeds meer ZZP’ers (zelfstandigen zonder personeel). Ze hebben onvoldoende werk, raken in de schulden. Relatieproblemen ontstaan en zo rol je van het ene in het andere probleem.’’ Als er dan snel geld nodig is om verdere problemen te voorkomen, kan SUN Leiden met geld van diverse fondsen over de brug komen.

Aanvraag

In Diaconaal Centrum De Bakkerij, waar SUN zijn kantoor heeft, blikken Bots en – scheidend – beroepskracht Hennie Korthof terug op de afgelopen tien jaar. Bijna dagelijks krijgt Korthof verzoeken binnen van hulpverleners zoals het sociaal wijkteam of huisartsen. Met haar juridische achtergrond en ervaring bij de Rechtswinkel en de sociaal raadslieden kan ze een aanvraag snel beoordelen. ,,Als het moet, kunnen we binnen 24 uur maximaal 750 euro schenken.’’
Het noodhulpbureau put uit donaties van fondsen als de Stichting Heilige Geest of arme wees- en kinderhuis, De Leidsche Maatschappij van Weldadigheid, Fonds DBL, Fonds 1818 of de De Ridderlijke Duitsche Orde. Snelheid is soms belangrijk. ,,Stel, er dreigt een huisuitzetting omdat de huur niet kan worden betaald. Dan kunnen wij snel geld overmaken, zodat het gezin niet op straat komt en de problemen alleen maar groter worden. Er is dan net wat meer tijd om met hulpverleners te zoeken naar een structurele oplossing.’’
,,Wij kúnnen ook snel schakelen’’, zegt Korthof blij. ,,Wij toetsen op rechtvaardigheid. Er zijn niet allerlei regeltjes die we moeten doorlopen voordat we geld overmaken. Dat is het verschil met een beroep doen op minimaregelingen van de gemeente of schuldhulpverlening. Zij moeten toetsen op regeltjes, op rechtmatigheid. Dat kost tijd.’’
SUN Leiden kwam in 2008 voort uit de in 1979 opgerichte Stichting Samenwerkende Fondsen Leiden (SSFL). De SSFL had geld om uit te delen, maar wist de doelgroep niet goed te bereiken. Andere fondsen hadden dat probleem ook. Met elkaar besloten ze de afdeling Leiden van SUN Nederland op te richten. De kosten voor het salaris en het kantoor betaalt de gemeente Leiden. Bots: ,,Zo kunnen we al het geld dat we van de fondsen krijgen voor honderd procent gebruiken voor noodhulp.’’

Eerste uur

Korthof was vanaf het eerste uur betrokken bij SUN Leiden. ,,Maar nu gaat ze ons verlaten’’, merkt Bots op, met spijt in haar stem. ,,Ze gaat met pensioen. Om te voorkomen dat hierdoor veel kennis en kunde verloren zou gaan, namen we twee jaar geleden Maigreït Kruijer al in dienst. Zij is dus goed ingewerkt en straks onze enige beroepskracht.’’
Is de armoedebestrijding geen taak van de gemeente Leiden? ,,We werken nauw samen’’, zegt Bots. ,,We zijn ook betrokken bij het invullen van het armoedebeleid van de gemeente.’’ Korthof: ,,Wij zijn aanvullend, wij stellen geld beschikbaar als dat via een andere weg niet kan. Stel, iemand is dakloos geraakt en heeft geen ID (identiteitskaart) meer. Zonder ID kun je geen schuldhulp krijgen, geen uitkering aanvragen. Als wij deze man of vrouw aan een nieuwe ID helpen, kan hij of zij verder.’’
Het aantal aanvragen dat SUN Leiden krijgt, daalde van 423 in 2014 tot 326 vorig jaar. Ze komen de laatste jaren, sinds de landelijke overheid de zorg voor de inwoners bij de eigen gemeenten neerlegde, vooral van de sociale wijkteams. Ook komen verzoeken binnen van de GGZ, daklozenopvang De Binnenvest, bewindvoerders, het maatschappelijk werk en huisartsen. Zelf
aankloppen kan een Leidenaar niet.

Zomerbonnen
Vorig jaar maakte SUN Leiden in totaal zo’n 200.000 euro over. Het geld ging voor het grootste deel naar 246 van de 326 aanvragen voor noodhulp. Van dit bedrag werd 30.000 euro besteed aan de ’zomerbonnenactie’: 910 noodlijdende gezinnen kregen een tientje per persoon voor boodschappen in de supermarkt. De overige tachtig aanvragen in 2017 zijn afgewezen, doorverwezen of nog in
behandeling. ,,Elke aanvraag toetsen we’’, zegt Korthof. ,,Zo moet het om een éénmalige donatie gaan. Voor wie voor de tweede keer aanklopt, moet een andere oplossing worden gevonden. Ook geven wij geen geld als er al een bestaande voorziening is. Vanochtend nog kregen wij een aanvraag van zorgverlener Aemosa voor een mevrouw die met haar twee kinderen moet verhuizen omdat ze door haar man werd geterroriseerd. De verhuiskosten kan ze zelf niet betalen. We adviseerden dat mevrouw eerst een beroep doet op het minimabeleid van de gemeente. Zo nodig geeft SUN Leiden aanvullende financiële hulp.’’

Armoede

Dit jaar stijgt het aantal aanvragen weer richting de vierhonderd, het niveau van 2014. Neemt de armoede toe? ,,We hebben nagedacht over de oorzaak’’, mijmert Bots. ,,We denken dat zorgaanbieders ons steeds beter te vinden. De afgelopen jaren zijn er veel personeelswisselingen geweest in de zorg. De werkdruk was enorm, waardoor er minder aan ons is gedacht. Ook is er een groep die als gevolg van de crisis die in 2008 begon, nu aanklopt voor hulp.’’
Korthof knikt: ,,Hulpvragers hebben vaak al een jarenlang traject achter de rug en wachten, vaak uit schaamte, veel te lang met het zoeken naar hulp. We zien wel gezinnen voorbij komen met een schuld van dertig-, veertigduizend euro.’’ Coördinator Korthof signaleert nog een probleem. ,,De maatschappij wordt steeds ingewikkelder. Je moet inloggen op allerlei websites om ergens voor in
aanmerking te komen. Veel psychiatrische patiënten zijn bang voor computers. Ze laten rekeningen liggen en zo stapelen de problemen zich op. Dit is ook het thema op ons symposium op dinsdag 20 november vanwege ons tienjarig bestaan.’’